Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) 21 Şubat Dünya Anadili günü öncesinde yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre, Türkiye'de 15 dil tehlike altında. Bu diller arasında Zazaca'da var.

BİR DİL YOK OLMAKTAN NASIL KORUNABİLİR?
UNESCO kılavuzunda bu sorunun yanıtı şöyle:
"Bir dili yok olmaktan koruyabilmek için yapılabilecek en önemli şey insanların o dili konuşabilmesi ve çocuklarına öğretebilmesi için uygun koşulları yaratmaktır. Bu genellikle, azınlık dillerini tanıyan ve koruyan ulusal politikaların, anadili eğitimini destekleyen eğitim sistemlerinin, o dili konuşan toplulukla dilbilimciler arasında bir yazı sistemi ve biçimsel yapı kazandırmak için yaratıcı bir işbirliğinin varolmasını gerektirir.
"En belirleyici etken dili konuşan topluluğun dile yönelik tutumu olduğundan, çok dilliliği ve azınlık dillerine saygıyı yüreklendiren, bir dili konuşmanın ödev değil, zenginlik olduğunu hissettiren toplumsal ve siyasi bir ortam oluşturmak esastır.
"Bugün bazı diller çok az konuşanı kaldığı için sürdürülemez durumda, ama dilbilimciler, dili konuşan toplum da bunu isterse, hiçbir iz bırakmadan kaybolmasın diye dili olabildiğince kayda geçirebiliyorlar."

ZAZACA İÇİN İMZA KAMPANYASI

UNESCO verilerine göre tehlike altında olan Zazaca için başbakanlığa iletilmek üzere imza kampanyası başlatıldı. Öncülüğünü, Miraz Dergisi Editörü İsmail Söylemez ve Almanya'da faaliyet sürdüren Zaza Dil Kurumu Başkanı Yaşar Aratemur tarafından Başbakanlık ve Kültür Bakanlığına gönderilmek üzere bir imza kampanyası başlatıldı.

ZAZACA İÇİN DEMOKRATİK HAKLAR TALEBİ

Miraz Dergisi Editörü İsmail Söylemez ve Almanya'da faaliyet sürdüren Zaza Dil Kurumu Başkanı Yaşar Aratemur tarafından yapılan imza kampanyasında toplanan imzalar, Zazaca üzerine dikkatleri toplamak ve UNESCO'nun 21 Şubat 2009 Dünya Anadili günü öncesinde yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre tehlike altında yer alan dillerden olan Zazaca için demokratik haklar talep etmek amacıyla başta Başbakanlık ile Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere ilgili birimlere gönderilecek.

ZAZACA 'KESİNLİKLE TEHLİKEDE OLANLAR DİLLER' ARASINDA
Dilbilimcilerin tespiti doğrultusunda yok olma tehlikesi altında olduğu vurgulanan metinde; "UNESCO'nun 21 Şubat 2009 Dünya Anadili günü öncesinde yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre, Türkiye'de 15 dil tehlike altındadır. 30'dan fazla dilbilimcinin çalışmalarıyla ortaya çıkan atlasa göre Zazaca 'Kesinlikle tehlikede olanlar diller' grubunda değerlendirilmektedir" ifadelerine yer verildi.

ZAZACA YOK OLMASIN

"Zazaca'nın yok olmasını istemiyoruz" diyen imzacılar, "Zazaca'nın varlığını sürdürebilmesi ve yok olma tehlikesinden kurtarılabilmesi için herhangi bir dilin ihtiyaç duyduğu azami 'yaşam ortamı'nın oluşturulması gerektiğini" belirttiler.

Zazaca'nın Kürtçe'nin diğer lehçelerinden ayrı olarak değerlendirildiği imza metninde, "Zazaca'nın anadil tanımına ve statüsüne alınması" istendi.

Zazaca eğitim ve anadil dersinin talep edildiği imza metninde, "Zazaca'nın yoğun olarak konuşulduğu bölgelerde Zazaca okuma yazma etkinliklerinin düzenlenmesi ve bu tip çalışmaların desteklenmesi; Zazaların tarihi, etnografyası ve Zazaca'nın, Türkiye'deki üniversitelerde çağdaş dilbilimsel yöntemlerle araştırılması; en azından bir üniversitede Zaza Dili ve Edebiyatı bölümü açılması; Zazaca yer adlarının resmi olarak iade edilmesi; TRT bünyesinde müstakil bir kanalın Zazaca'ya ayrılması; Resmi kurumlarda hizmet dili olarak Zazaca'nın kullanılması; Zazaların yoğunluklu olarak yaşadığı şehir ve ilçelere Zazaca bilen vali ve kaymakam atanması, ana sınıfı ve birinci sınıflarda ve bilhassa kırsal kesimde mutlaka Zazaca bilen öğretmenlerin görevlendirilmesi; dini hizmetlerin, hutbe ve vaazların Zazaca olarak halka sunulması, Devlet Tiyatroları aracılığıyla Zazaca oyun sergilemesi" gibi isteklere yer verildi.

1

0