Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçları açıklandı. Sonuçların ardından adaylar 27 Temmuz-5 Ağustos tarihleri arasında üniversite tercihlerini yapacak. Tercih dönemine ilişkin Bingöl Rehberlik ve Araştırma Merkezi Psikolojik Danışmanı Hamza Ayaz önerilerde bulundu.
Ayaz, öncelikle öğrencilerin zihinlerinde net bir kariyer planı belirlemeleri gerektiğini belirterek, “27 Temmuz-5 Ağustos arasında öğrencilerimiz tercihlerini yapacaklardır. Tercih yaparken öncelikle dikkat edilmesi gereken şey şu; öğrencilerin zihinlerinde net bir kariyer hedefinin olması gerekiyor. Hangi mesleği tercih edeceklerine yönelik kafalarının netleşmiş olması gerekiyor. Bunun için de zaten belli kriterler var. Öğrenciler kendi yeteneklerini, ilgilerini göz önüne almalı ve bu yetenek ilgilerine göre meslek tercihinde bulunmalıdır. Diyelim ki birey çocuklarla ilgilenmeyi seviyor, insanlara bilgi aktarmayı seviyor, öğretmeyi seviyorsa bu birey gayet tabiidir ki öğretmenliği tercih edebilir ya da tıp fakültesini tercih edecek insanlar için kriz yönetimi, varsa yüksek performans gerektiren uzun süreli çalışma saatlerini gerektiren bir özelliği varsa, soğukkanlı durumu varsa tıp fakültesini tercih edebilir. Esnek çalışma imkanına sahipse, yani farklı şehirlerde esnek çalışma durumu varsa mühendisliği tercih edebilir. Dolayısıyla burada tercihlerimizi belirlerken ilk etapta kariyer hedefi anlamında ilgilerimizi, yeteneklerimizi göz önünde bulundurup ona göre bir tercihte bulunmamız gerekiyor” dedi.
“Tercih sürecinde yapılan hatanın telafisi imkânsız”
Ayaz, tercih edilecek mesleklerle ilgili alanda bulunan meslek erbabından bilgi alınması gerektiğini ve bu doğrultuda tercih yapılması gerektiğini kaydederek, “Halihazırda alanda çalışan meslek erbabı ile iletişime geçerek onlardan bilgi alabilirler, gidip ondan mesleğin avantajlarını, dezavantajlarını öğrenebilirler. Bu durumlar öğrencilere yeterince fikir verir. Bunun haricinde bu süreçte önemli husus muhakkak öğrenciler ve velilerin tercih sürecinde uzman desteği almaları gerekiyor. Çünkü tercih sürecinde yapılacak hatalar telafisi imkansız şeyleri doğurabilir. Öğrenciler kendi okullarında rehberlik hocalarından uzman desteği alabilirler” diye konuştu.
“Gitmeyeceğiniz bölümleri tercih vermeyin”
Ayaz, öğrencilerin okumayacakları bölümlere tercih vermemeleri gerektiğini vurgulayarak, “Öğrencilerimiz geldiği takdirde gitmeyecekleri üniversiteleri ve bölümleri kesinlikle tercih listelerine yazmamalılar. Diyelim ki öğrenci hukuk istiyor ama işte tercih listem boş kalmasın, bir öğretmenlik yazayım, ondan sonra öğretmenlik geldiği takdirde gitmeyecekse kesinlikle öğretmenliği yazmaması gerekiyor. Hangi bölümü istiyorsa hukuk istiyorsa, psikoloji istiyorsa tercihlerini bununla sınırlandırması gerekiyor. Bu anlamda ölü tercih yapmamaları gerekiyor. Öğrencilerin üniversitenin imkanlarını çok iyi araştırmaları gerekiyor. Üniversitenin kampüsü şehre yakın mı uzak mı, üniversitenin burs imkanları nedir, yurt dışı Erasmus imkanı nedir, hangi üniversitelerle yurt dışında anlaşmaları var, staj imkanları nelerdir, sportif ve kültürel aktiviteleri nelerdir, üniversitenin uluslararası standartlarda yayın sıralaması nedir? Bunlara dikkat etmeleri gerekiyor” şeklinde konuştu.
“Aileler öğrencilerin isteklerini göz önüne almalı”
Ayaz, bu süreçte velilerin öğrencilere bölüm ya da üniversite dayatması yapmaması gerektiğini ifade ederek, şöyle devam etti:
“Aileler bu süreçte çocuklara bölüm ya da üniversite dayatmasında bulunmamalıdır. Çünkü nihayetinde üniversiteyi okuyacak olan öğrencilerdir, aileler değildir. Aile çocuğa bölüm dayatmasında bulunduğu takdirde öğrenci istemediği bir bölüme gittiği zaman doğal olarak motivasyon bozukluğu olacaktır, bölüm terkine sebep olacaktır ve çevremizde çok rastladığımız bir durum. Dolayısıyla bundan ziyade öğrencinin isteklerini, tercihlerini göz önüne alarak bir müzakere yöntemini kullanarak tercih sürecini nihayete erdirmeleri gerekiyor. Bu yaklaşımda bulunmaları gerekiyor. Diyelim ki hukuk fakültesi istiyor ama bu sene gelmedi, ailelerin kesinlikle bu sene hukuk gelmedi hadi sen de öğretmenliğe git ya da farklı bir bölüme git dayatmasında bulunmamaları gerekiyor. Öğrenci istiyorsa bir sene daha hazırlanması için imkân tanımalılar. Bu tarzda dayatmada bulunmalarından ziyade müzakere yöntemini kullanmalıdırlar.” İHA
