Sahte paraya dikkat

Son günlerde piyasada yeniden beliren sahte banknotlar, esnaf üzerinde tedirginliğe yol açmaya başladı. Konuyla ilgili araştırma başlatan polis, sahte paraların nasıl ayırt edilebileceği, sahte paraya rastlanılması halinde yapılacak işlemler hakkında çeşitli uyarıda bulundu.
Özellikle büyük marketler ve küçük çaplı işletmelerde yapılan alışverişler sırasında sahte para ile dolandırıcılık yapmaya çalışanların olabileceğini belirten Emniyet Müdürlüğü yetkilileri, vatandaşların bu konuda hassas olmaları gerektiğini söyledi.
Sahte paraların alışveriş merkezlerinde elden çıkarılmak istendiğine dikkat çeken yetkililer, paraların kontrol edilmeden alınmamasını, şüphelenilmesi halinde de 155 Polis İmdat Hattı'nın aranmasını istedi.
Banknotlardaki güvenlik ve görsel özellikleri hakkında bilgiler veren yetkililer, dikkat edilmesi gereken hususları şöyle sıraladı.
I- Halka Yönelik Güvenlik Özellikleri:
1- Kabartma Baskı: Banknotun ön yüzündeki Atatürk portresi, alt kenardaki bant, mavi-yeşil motif, “TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI” ve “TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BANKNOT MATBAASI” ibareleri ile banknotun nominal değerini gösteren sayı ve yazılar kabartma olarak basılıdır ve parmakla dokunulduğunda hissedilir.
2- Renk Değiştiren Mürekkep: Banknotun ön yüzündeki Atatürk'ün portresinin sağ tarafındaki alanda banknota değişik açılardan bakıldığında altın sarısından yeşile doğru renk değiştiren özel mürekkeple basılmış bir motif bulunmaktadır.
3- Emniyet Şeridi: Banknotun arka yüzünde kesik gümüşi çizgilerden oluşan pencereli emniyet şeridi yer almakta olup, üzerinde her iki taraftan okunabilen “TCMB” harfleri tekrarlanarak mini yazılıdır. Banknot ışığa tutulduğunda emniyet şeridi düz bir hat şeklinde görülmektedir.
4- Gizli Görüntü: Banknotun ön yüzü yatay konumda göz hizasında ışığa doğru tutulduğunda sağ alt tarafındaki mavi-yeşil giyoş motifin ortasında, “TC” harfleri görülmektedir.
5- Filigran: Banknotun ön yüzünün sol tarafında, banknot ışığa tutulduğunda her iki yüzden de görülebilen, ön yüzdeki Atatürk portresinin daha küçüğünden ve “100” sayısından oluşan filigran yer almaktadır.
6- Bütünleşik Görüntü: Banknotun ön yüzünün sol üst kenarındaki 100 sayısının sol alt tarafında, banknota her iki yüzden ışığa tutularak bakıldığında, arka yüzdeki bölümle birbirini tamamlayan “TC” harfleri bulunmaktadır.
II- Profesyonellere Yönelik Güvenlik Özellikleri:
1- Mikro Yazı: Banknotun ön yüzündeki “100” sayılarının içinde “YÜZYTL” ve alt kenardaki mavi-yeşil giyoş bandın altında “TCMB” harfleri mikro yazılıdır ve büyüteçle okunabilir.
2- Kılcal Lifler: Banknot kâğıdının içinde ultraviyole ışık altında mavi ve kırmızı yansıma veren kılcal lifler bulunmaktadır.
3- Özel Floresan Mürekkep: Banknotun ön yüzünde Atatürk portresinin bulunduğu alanda özel mürekkeple basılı, ultraviyole ışık altında kırmızı yansıma veren 8 adet meşale motifi ile Atatürk'ün imzası görülmektedir.
4- Özel Baskı Seri ve Sıra Numaraları: Ultraviyole ışık altında banknotun arka yüzünün sol üst tarafında kırmızı baskılı olan seri sıra numarası floresan kırmızı, sağ alt tarafında siyah baskılı olan seri sıra numarası ise sarımsı yeşil yansıma vermektedir.
5- Banknot Kağıdı: Ultraviyole ışık altında parlamayan % 100 pamuktan yapılmış özel banknot kağıdıdır.
III. Görme Engelliler ve Görme Bozukluğu Olanlar İçin İlave Güvenlik Özellikleri:
Görme engelliler ve görme bozukluğu olanlar için oluşturulabilecek en temel ayıraç, farklı değerdeki banknotların farklı boyutlarda basılmasıdır.
Bugüne kadar yüksek enflasyonun doğal bir sonucu olarak, sık sık üst değerde yeni banknotların tedavüle çıkarılması nedeniyle, kupürler arasında boyut farkı yaratılması mümkün olamamıştır.
YTL'ye geçiş aşamasında ise kabartma baskı etkisi güçlendirilmiş ve 1, 50 ve 100 YTL'lik bazı banknot ebatlarında kısmen farklılık yaratılmıştır.
Uluslararası standartlarda ve gelişmiş teknolojiler kullanılarak üretilen banknotlarımızda, ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik koşulların daha da iyileştirilmesi ve paramızdan sıfır atılmasından sonra, YTL'den tekrar TL'ye geçilirken, özellikle görme engelli vatandaşlarımıza yardımcı olmak üzere, ilgili sivil toplum örgütleri ile görüşülerek, bugünkü ek önlemlerin yanı sıra ilave ayırıcı özelliklere de yer verilmesi planlanmaktadır.