Kuzey kutbu'nda devlerin rekabeti

Mir-I adlı Rus denizaltısındaki araştırmacılar, Kuzey Kutbu'nun 4200 metre altında incelemeler yapmayı ve Rus bayrağı taşıyan titanyum bir kapsül yerleştirmeyi planlıyor.

Bir Rus yetkilisi 'bu riskli ve kahramanca operasyonun, Ay'a bayrak dikmeye benzediğini' söyledi.

Kutuptaki buzulların erimeye başlaması üzerine, Kuzey Kutbu'ndaki doğal kaynaklara ulaşmak için de uluslararası düzeyde rekabet başladı.

Rusya'nın, Kuzey Kutbu'ndaki dev arazi üzerinde hak iddia etmesi, ABD dahil diğer ülkelerin itirazlarına hedef oluyor. Sözkonusu bölgede petrol, doğalgaz ve maden rezervleri bulunduğuna inanılıyor.

Kuzey Kutbu altındaki deniz tabanına ulaşan Mir-I, bölgeye sevkedilen iki Rus denizaltısından biri.

Denizaltılar, iki Rus gemisiyle Kuzey Kutbu'na dek taşındı. Bu gemilerden biri nükleer buzkıran, diğeri de arama gemisi.

Keşif operasyonu için yola geçen hafta Murmansk limanından çıkılmıştı. Operasyon sırasında, zengin kaynaklara sahip Kuzey Kutbu üzerinde hak iddia eden Moskova için gereken jeolojik kanıtlar araştırılacak.

Denizaltıların deniz tabanından geri dönüşü, bu operasyonun en tehlikeli aşaması.

Denizaltılar tam geldikleri güzergâhtan yola çıktıkları noktaya geri dönmek zorundalar. Aksi halde Kuzey Kutbu'ndaki buzulların arasında sıkışmaları olasılığı var.

Rus medyası geçen hafta keşif çalışması yapan Rus gemilerinin kısa bir süre için yabancı uçaklarca izlendiğini bildirmişti.

Rusya'nın keşif çalışmalarına Rus parlamentosundan iki milletvekili, kıdemli bir Kutup kâşifi olan Artur Çilingarov ile Vladimir Gruzdev öncülük ediyor.

Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, daha önce, 'Rusya'nın Kuzey Kutbu'nda stratejik, ekonomik, bilimsel ve savunma çıkarlarını güvence altına alması gerektiğini' vurgulamıştı.

Moskova, 2001 yılında bir BM komisyonu önünde, kuzey kıyıları açığındaki karasularının kendisine ait olduğunu iddia etmişti. Ruslar, bu iddiayı, bölgede yeralan ve Lomonosov sıradağlarının, Rusya topraklarının bir uzantısı olduğu savına dayandırmıştı.

Moskova'nın iddiası reddedilmiş ve daha fazla kanıt getirmesi istenmişti.

Kuzey Kutbu çevresinde kıyıları olan ABD, Kanada ve Danimarka da bölge üzerinde hak iddia ediyorlar. Bölgeyle ilgili rekabet, buzulların erimesi ve yeni deniz ulaşımı yolları açılması olasılığının doğmasıyla hız kazandı.

BBCTURKISH.com