Kum ocakları kapatılabilir mi?

Özel Haber….

Bingöl'ün Genç İlçesinde Murat Nehri üzerinde bulunan kum ocaklarının kapatılması için yükselen çağrı seslerine kulak verilmesi isteyen sivil toplum örgütleri ve duyarlı vatandaşlar, yöre insanına mezar olan ocaklarının kapatılması ve bölgenin düzenlenerek özellikle turizme kazandırılmasını istiyor.

AYDIN TUTKAL'IN ÖLÜMÜYLE GÖZLER KUM OCAKLARINA ÇEVRİLDİ

Bingöl'ün Genç İlçesi'nde 43 yaşındaki Aydın Tutkal, Murat Nehri kıyısında piknik yapan bir ailenin kız çocuğunun boğulma tehlikesi geçirmesi üzerine suya atlamış, genç kızın hayatını kurtarırken akıntıya kapılarak hayatını kaybetmişti. Aydın Tutkal'ın cansız bedenine günler sonra ulaşılmış, cenazesi, kaybettiği eşinin yanına defnedilmişti. Tutkal'ın ölümü ailesini, sevenlerini ve Bingöl'ü yasa boğmuştu.

Yaşanan acı olayın ardından gözler ilçedeki kum ocağına çevrilmiş, Genç İlçesi Kent Meydanında kum ocağının kapatılması için basın açıklaması yapılmıştı.

Genç İçin Bir Saat Derneği elektronik ortamda imza kampanyası başlatmış, E-İmza ile toplanan imzalar Bingöl Valiliği İl Özel İdaresi'ne teslim edilmişti. Dernek sosyal medya platformları üzerinden başlatılan kampanyaya destek çağrılarını sürdürüyor.

KUM OCAKLARI NASIL AÇILIYOR?

Nehir yatakları üzerinde kum ocağı kurmak istendiğinde maden mühendisi ve harita mühendisi tarafından saha incelemesi yapılarak raporlar, İl Özel İdaresi'ne, oradan da İl Genel Meclisi'ne sevk ediliyor. Meclis komisyonunda bölgede yapılan incelemelerin neticesinde Devlet Su İşleri, Tarım ve Orman ile Kadastro İl Müdürlüklerinin yanı sıra Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nden görüş ve izinler alınıyor. Daha sonra sahanın kiraya verilmesi için İl Özel İdaresi'nce ihale açılıyor ve ihaleyi kazanan firma, Çevresel Etki Değerlendirmesi raporunun çıkması ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün onaylaması ile çalışmalarına başlıyor. 5 yıl süreyle belirlenen saha içerisinde kum çıkarma faaliyeti yürüten firmalar, saha dışı kum çıkarma yaptıklarında ceza alıyorlar. Genç Bölgesindeki 3 tane kum eleme, yıkama ve kırma tesisinin işyeri açma ruhsatını Genç Belediyesi vermiştir. Kum ocakları, her nerede verilmişse, onların sorumluluğu da İl Özel İdaresi'ndedir.

9 YILDA 1 MİLYON 500 BİN TL'LİK CEZA KESİLDİ

Bingöl merkez ve yakın çevresinde (Murat Nehri ve Göynük Çayı) üzerinde toplam 5 kum ocağı bulunuyor. Kum ocaklarının denetimlerini yapan İl Özel İdaresi ekipleri, saha dışı kum çıkaran ocaklar hakkında idari ve mali cezalar uygularken, 2022 yılı içerisinde Genç ve Göynük çayı üzerindeki kum ocaklarına toplam 125 Bin TL ceza uygulandığı belirtildi. Geçtiğimiz hafta 4 kum ocağına uygulanan ceza miktarı ise ocak başına 10 Bin TL oldu. 2013'ten buyana uygulanan toplam ceza miktarı ise toplam 1 Milyon 500 Bin TL'ye ulaştı.

KUM OCAKLARI KAPATILABİLİR Mİ?

Ruhsatlı kum ocaklarının kapatılması yönetmelik ve hukuki açıdan mümkün olmuyor. Şu anda faaliyet gösteren kum ocaklarının 5 yıllık sürelerinden 2 yılı kaldı. İki yıl sonra İl Genel Meclisi isterse, süre uzatımına gitmeyebilir, kum ocaklarının kapanması sağlanabilir. Bu karar alınırken, şehrin kum ihtiyaçları ve çevresel etmenler de göz önünde bulunduruluyor.

KAÇAK KUM ALIMI YAPILMASI TEMEL SORUN!

Belirtilen sahaların dışında kum çıkaran ocaklarının sebep olduğu en temel sorun ise sel ve nehir sularının yayılmasıyla kum yataklarının da yön ve yer değiştirmesi ile çalışmalarını saha dışında taşırmak. Derinden alınan kum ise büyük çukurlar oluşturduğu için yer yer girdap oluşumuna sebebiyet verilmekte ve suya girenlerin boğulma tehlikesi yaşamasına sebep olmakta.

DERE ISLAH ÇALIŞMASI YAPILMALI, UYARILAR ARTIRILMALI

Genç bölgesi Murat Nehri güzergahında Devlet Su İşleri tarafından dere ıslah çalışması yapılması ve derin açılan çukurların doldurulmasının girdap riskini azaltacağı vurgulanırken, bölgede piknik alanlarının kamu tarafından belirlenmesi, riskli bölgelerin kapatılması, uyarı levhalarının artırılması gibi çalışmaların da boğulma ve suda mahsur kalma vakalarının düşüreceği görüşü hâkim.

Ayrıca İl Özel İdaresi tarafından denetimlerin sıklaştırılması, saha dışı kum çıkarmanın önlenmesi de tedbirlerin başında geliyor. Kum ocağı firmalarının da insan hayatını düşünerek hareket etmesi, saha dışı faaliyetlerden kaçınması da insani bir durum olarak vurgulanıyor.