Kiğı'nın hafızası 10 bin fotoğrafta yaşıyor

Bazı dükkânlar yalnızca ticaret yapılan yerler değildir. Duvarlarında bir şehrin geçmişini, raflarında unutulmaya yüz tutmuş hatıralarını, fotoğraflarında ise artık aramızda olmayan insanların yüzlerini saklar. Bingöl'ün Kiğı ilçesindeki İbrahim Atilla Parkın'a ait fotoğraf dükkânı da işte böyle bir yer. Buraya gelenler yalnızca fotoğraf görmüyor; kimi zaman hiç tanımadıkları dedeleriyle karşılaşıyor, kimi zaman yıllar önce kaybettikleri yakınlarının yüzünü yeniden hatırlıyor.

1926'da başlayan meslek, bir ömre yayıldı

Kiğı'da yaşayan 70 yaşındaki İbrahim Atilla Parkın, ailesinin yaklaşık bir asırdır sürdürdüğü fotoğrafçılık mesleğini yaşatmaya devam ediyor. Babasının 1926 yılında başladığı mesleği 1974'te devralan Parkın, yıllar içinde biriktirdiği 10 bini aşkın fotoğrafla ilçenin geçmişini geleceğe taşıyor.

İki çocuk babası Parkın'ın meslek hikâyesi ise farklı bir başlangıca sahip. Matematik öğretmeni olan ve kısa bir süre öğretmenlik yaptıktan sonra baba mesleğine dönen Parkın, yıllardır objektifinden yansıyan karelerle Kiğı'nın insanlarını, ailelerini ve değişen yaşamını kayıt altına alıyor.

Onun arşivinde yalnızca eski fotoğraflar değil, bir ilçenin yıllar içinde geçirdiği değişimin izleri de bulunuyor. 1940'lı yıllara kadar uzanan koleksiyon, geçmiş kuşaklardan bugüne kalan görsel bir hafıza niteliği taşıyor.

Dükkânın duvarlarında yarım kalan hayatlar, unutulmayan yüzler

Parkın'ın fotoğraf dükkânını diğerlerinden ayıran en önemli özelliklerden biri, duvarlarını süsleyen fotoğraflar. Hayatını kaybeden Kiğılıların fotoğraflarının da yer aldığı dükkân, zamanla geçmişi merak edenlerin uğrak noktası hâline gelmiş durumda.

Buraya gelenler arasında, dedelerini hiç görmemiş gençler de var. Aile büyüklerinin fotoğraflarını arayanlar, yıllar önce kaybettikleri yakınlarının yüzünü yeniden görmek isteyenler de…

Fotoğrafların önünde duran ziyaretçiler, bazen ailelerinden dinledikleri bir ismi ilk kez yüzüyle tanıyor, bazen de hafızalarından silinmeye yüz tutmuş anıları yeniden canlandırıyor. Aileler, arşivde yakınlarının fotoğraflarını bulduklarında yaşadıkları mutluluğu Parkın'la paylaşıyor.

Böylece fotoğraf dükkânı, yalnızca geçmişin görüntülerini saklayan bir mekân olmaktan çıkıyor; kuşaklar arasında bağ kuran, aile hikâyelerini yeniden hatırlatan özel bir yere dönüşüyor.

“Kiğı'nın geçmişini yaşatmak istiyorum”

Kiğı'nın yaklaşık 700 yıllık bilinen geçmişine dikkat çeken İbrahim Atilla Parkın, ilçenin tarih ve kültür açısından önemli bir mirasa sahip olduğunu belirtiyor. Fotoğrafçılığı sürdürmesinin nedenlerinden birinin de bu mirası yaşatmak olduğunu ifade eden Parkın, şöyle konuşuyor:

“Babamın mesleğini 1974 yılında ben devraldım. Yaklaşık bir asırdır fotoğrafçı olarak ilçede hizmet etmekteyiz. İlçe yerlisiyim. Geçmişte tarihi olan, 700 yıllık bilinen tarihi olan bir ilçedir. Bingöl'ün tarih ve kültürel anlamında en yoğun olduğu bölgedir. İlçemiz bu nedenle tarihten kalan birçok mirası taşımaktadır. Fotoğraf dükkânımda da Kiğı'nın tarihini hatırlatan resimler mevcuttur. Bu bakımdan Kiğı'da mesleğim öğretmenlik olmasına rağmen fotoğrafçılığa devam ediyorum. Bunu yaşatmak istiyorum. Sonuna kadar da yaşatacağım inşallah.”

Gençler dedelerinin yüzünü bu arşivde görüyor

Arşivinde 10 binin üzerinde fotoğraf bulunduğunu ve koleksiyonun 1940'lı yıllara kadar uzandığını belirten Parkın, özellikle yaz aylarında ilçeye gelenlerin fotoğraflara yoğun ilgi gösterdiğini söylüyor.

Parkın, arşivin aileler için taşıdığı anlamı şu sözlerle anlatıyor:

“Yazın gezmeye gelenlerin birçoğu, dedelerini görmeyen gençler, yeni nesil gelip burada dedelerini görmekte. Benim arşivimde yaklaşık 10 binin üzerinde fotoğraf bulunuyor. Hemen hemen arşivim 1940'lı yıllara kadar dayanmakta. Aileler gelip kendi büyüklerini görünce çok mutlu oluyor ve bana bunu yaşattığım için teşekkür ediyorlar.”

Kiğı'nın hafızası geleceğe taşınıyor

İbrahim Atilla Parkın'ın yıllardır koruduğu fotoğraflar, bugün yalnızca geçmişte yaşamış insanların yüzlerini değil, Kiğı'nın toplumsal hafızasını da yaşatıyor. Her bir kare, bir ailenin hikâyesine, bir dönemin yaşam biçimine ve ilçenin geçmişinden kalan izlere ışık tutuyor.

Parkın'ın dükkânına gelenler için bu fotoğraflar bazen aile büyüklerini tanımanın, bazen kaybedilen bir yakını yeniden görmenin, bazen de çocukluk ve gençlik yıllarına dönmenin yolu oluyor.

Babasından devraldığı mesleği yıllardır sürdüren Parkın ise 10 bini aşkın fotoğrafla Kiğı'nın geçmişini geleceğe taşımaya devam ediyor. Çünkü bazı yüzler aramızdan ayrılsa da onları hatırlatan fotoğraflar, birilerinin emeğiyle yaşatıldığı sürece hafızalardan silinmiyor.