Hazar Denizi'ne kıyısı bulunan ülkelerin devlet başkanları zirvesi, 5 liderin imzaladığı bildiriyle Tahran'da sona erdi. Sonuç bildirisinde, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'na (NPT) bağlı kalınması ve nükleer enerjinin barışçıl amaçlı kullanılmasına vurgu yapıldı. Sonuç bildirisine imza koyan 5 lider, daha sonra ortak basın toplantısı düzenledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, basın toplantısında, zirvenin çok olumlu geçtiğini, Hazar Denizi konusundaki bütün hususlarda çözüme yaklaştıklarını, ancak nihai bir anlaşma için görüşmelerin devam etmesi gerektiğini söyledi.

''Hazar Denizi'nin hakimiyetinin sadece komşu ülkelere ait olması gerektiğini'' ifade eden Putin, toplantıda ekonomik işbirliği konusunu da ele aldıklarını belirtti ve bu işbirliğinin aktif olmasını istedi. İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın Hazar Denizi'ne kıyısı bulunan ülkelerin ekonomik işbirliği konusunda bir kurum kurmalarını önerdiğini belirten Putin, bu öneriyi olumlu karşıladıklarını ve bu konuda gelecek yıl Moskova'da toplantı yapılacağını bildirdi.

Rusya Devlet Başkanı Putin, toplantıya katılan bütün ülke liderlerinin Hazar Denizi konusundaki sorunların çözümünde ve uzlaşmaya varmada kararlı olduklarını belirti. Putin, Ahmedinejad ile yapacağı görüşmede hangi konuları ele alacaklarının sorulması üzerine de iki ülke arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerin iyi durumda olduğunu, şu anda 2 milyar dolar olan ticaret hacminin sürekli arttığını söyledi. Nükleer programı konusunda İran'a yardımcı olduklarını hatırlatan Putin, bir Rus şirketinin İran'ın ilk nükleer santralını inşa ettiğini, bunun da barışçıl amaçlar çerçevesinde yapıldığını kaydetti.

Rusya Devlet Başkanı Putin, zirveye katılan liderlerin NPT'ye bağlı kalınması gerektiğine dikkat çektiklerini ve kendi nükleer faaliyetlerinin barışçıl olacağını ifade ettiklerini belirtti. Zirveye katılan liderlerce imzalanan ortak bildiride de NPT'ye uyulması yönünde bütün ülkelerin anlaştığı ve nükleer enerjinin barışçıl amaçlı kullanılması gerektiğine vurgu yapıldı.

İRAN CUMHURBAŞKANI AHMEDİNEJAD: "ZİRVE, KOMŞU ÜLKE İLİŞKİLERİNDE DÖNÜM NOKTASI OLDU"

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Hazar Denizi'ne kıyısı bulunan ülkeler devlet başkanları zirvesinin, komşu ülke ilişkilerinde bir "dönüm noktası" olduğunu söyledi.

Ahmedinejad, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev ve Türkmenistan Devlet Başkanı Kurbanguli Berdimuhammedov ile zirve sonuç bildirisini imzaladıktan sonra ortak basın toplantısı düzenledi.

Toplantının "samimi bir ortamda gerçekleştiğini ve önceden belirlenen bütün hedeflere ulaşıldığını" söyleyen Ahmedinejad, imzalanan sonuç bildirisinin "büyük bir kazanç" olduğunu kaydetti ve "Bugünkü zirve, 5 komşu ülke ilişkilerinde bir dönüm noktası oldu" dedi. Ahmedinejad, bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi için ekonomik işbirliği kurumu kurulmasını ve bu konudaki toplantının da gelecek yıl Rusya'da yapılmasını kararlaştırdıklarını bildirdi.

Hazar Denizi'nin güvenliği konusunda da uzlaşmaya vardıklarını belirten Ahmedinejad, Hazar'ın güvenliği için de dışişleri bakanları, güvenlik yetkilileri ve sınır sorumlularının gelecek yıl Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bir araya geleceğini kaydetti. Ahmedinejad, 5 ülke dışişleri bakanlarının 6 ayda, devlet başkanlarının da yılda bir kere toplanması konusunda karar aldıklarını, gelecek liderler zirvesinin de Ekim 2008'de Azerbaycan'da yapılmasının kararlaştırıldığını bildirdi. İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad, "Hazar Denizi, her zaman 5 ülke için barış, dostluk ve dayanışma denizi olacak" diye konuştu.

SONUÇ BİLDİRİSİ

5 ülke devlet başkanınca imzalanan bildiride ise öne çıkan başlıklar şöyle: - Hazar Denizi'nin hakimiyeti sadece 5 ülkeye aittir ve buradaki kaynaklardan sadece bu 5 ülke yararlanabilir.

- Hazar Denizi'ne kıyısı bulunan 5 ülke, hiçbir zaman, karşı tarafa saldırmak için bu denizi kullanmayacak. Hiçbir ülke, başka bir ülkenin Hazar Denizi'ne kıyısı bulunan bir ülkeye saldırması için topraklarını kullanmasına izin vermeyecek.

- Hazar Denizi'nin statüsünü belirlemek için müzakereler, uluslararası kurallar, hukuki eşitlik ve barışçıl bir yöntem çerçevesinde devam edecek. Hazar'ın statüsü belirlenene kadar komşu ülkeler gemilerine kendi bayraklarını asacak.

- Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'na (NPT) bağlı kalınacak ve nükleer enerji sadece barışçıl amaçlar için kullanılacak.

(Haber7)

0