Genç beyinler temiz bir dünya için üretti

Milli Eğitim Bakanı Hüseyin ÇELİK ve İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Ata ÖZER'in katılımıyla, hafta sonu Fatih Koleji Beykent kampüsünde  gerçekleşen 17. Çevre Proje Olimpiyatı INEPO'da birbirinden ilginç ve iddialı projeler yarıştı.

Genç zihinlerin geleceğe temiz bir dünya bırakmak için yaptıkları bilimsel mücadele göz doldurdu. Hayli çekişmeli geçen yarışmada jüriyi karar vermede zor durumda bırakan en iyi 15 proje belli oldu. En başarılı projelerin sahibi gençler 5 altın 5 gümüş ve 5 bronz madalyanın yanı sıra cumhuriyet altını ile ödüllendirildi. Bu yılki INEPO'ya Anadolu'dan gelen projeler damga vurdu. 15 madalyanın 5'i devlet okullarına gitti.

 Çevre ve Fizik dalında olimpiyatlara katılan Özel Maltepe Coşkun Fen Lisesi'nden Habibe Turfan ve Betül Kara'nın hazırladığı ‘Fotovoltaik sistemlere yeni bir bakış açısı:böcek gözü sistemi' projesi bu yıl ABD'de INTEL'in sponsorluğunda düzenlenen ISEF'e (Uluslar arası Mühendislik ve Bilim Fuarı) katılmaya hak kazandı. Öğrenciler altın madalya ve cumhuriyet altını ile ödüllendirildi.

Proje alternatif enerji kaynakları konusunda bilim adamlarının dikkatini çekti. Günümüzde alternatif enerji kaynaklarının başında gelen güneş enerjisinin verimi sanayi tipi panellerde en fazla yüzde 17. Projenin amacı ise bu oranı maliyeti yükseltmeden artırmak. Bu amaca uygun olarak güneş panellerinin yüzey alanını artırmanın yanında panelin boyutunu mümkün olduğunca küçültmek gerektiği fark edildi. Yüzey alanın artırma yöntemleri incelendiğinde ise böcek gözlerinin çoklu mercekli yapısı teknolojiye yol gösterici türden. Proje bu sistemin panellere uygulanmış halini içeriyor.

Çevre Biyolojisi dalında olimpiyata katılan Niğde Özel Sungurbey Lisesi'nden Sümeyye Yalçın, ‘Üzerlik otunun mercimek bitleri üzerindeki etkisi'nin araştırılması' projesiyle olimpiyatta altın madalya alan ikinci proje oldu.

Proje ,tarımda zararlı bitkiler ve zararlı böceklerle yine bitkilerin kendi içinde var olan allelokimyasallar yardımıyla mücadele edilebileceğini ispatlıyor.

Günümüzde tarım zararlılarından kurtulma yöntemlerinin başında kimyasal maddelerin kullanımı geliyor. Bitki sağlığı ve gelişimiyle ilgili bir ürün, zararlı organizmalar için bir veya birçok zararlı madde içeren kimyasal bir formülle, çeşitli katkı maddeleriyle hazırlanıyor. Tarımda zararlılarla mücadelede kullanılan her türlü maddelere pestisit deniyor. Pestisitlerin zararları ve yan etkileri göz önünde bulundurulduğunda tarım zararlılarıyla mücadele de daha çevreci maddeler ihtiyaç duyuluyor. 

Projede; mercimek bitleriyle yapılan deneyde üzerlik otu  kullanılarak mercimek tohumlarına zarar veren bitlerin etkisiz hale getirilmesi sağlanmış. Böylece bitki yetiştiriciliğinde, zararlı böceklerle mücadelede, çevreye zararlı kimyasal maddeler yerine, doğal bir böceksavar geliştirilmiş.

Öğrenciler icatlarının doğal, ekonomik ve çevreci özellikleri nedeniyle bitki yetiştiriciliğinde yeni bir dönem açacağını ve rahatlıkla kullanılabileceğini vurguluyor.

Lise Çevre Kimyası dalında olimpiyata katılan Isparta Özel Altınbaşak Koleji'nden Hüseyin Arif Sayılı-Ömer Atasoy  ‘Ekonomik ve ekolojik levha' projesiyle altın madalya alan bir diğer proje oldu.

Projenin amacı, insanlara ve çevreye büyük zararı olan ve yaklaşık 100 ila 1000 yıl arası topraktan kaybolmayan poşet atıklarıyla mobilya sanayisinde atık sayılan MDF tozundan mekanik özelliği yüksek olan kompozit levha üretmek. Öğrenciler, yeni ürettikleri kompozit levhayı ile çevreye ve insanlara çok büyük zararı olan poşet atıklarını ve hiçbir işe yaramayan sadece yakılabilen fakat çabuk tükenip fazla ısı vermeyen MDF tozunu birleştirip kullanılabilir hale getirmiş. Böylece çevre kirliliğini azaltma yönünde önemli bir adım atmışlar.

Ankara Özel Yüksel Sarıkaya İlköğretim Okulu'ndan İNEPO'ya katılan Betülnur Özdemir-Benginur Özbay , ‘Çöpe atılan hazine' projesiyle  dördüncü altın madalyanın sahibi oldu.

Öğrenciler atık maddelerin tekrar kullanılarak ekonomiye kazandırılması ve çevreci ürünler elde etmek amacıyla hazırladıkları projede, atık kağıtlardan çıra, patates kabuklarından tutkal üretmiş, meyve kabuklarını kurutarak kek, kurabiye ve ekmek yapımında kullanılan lezzetli bir un haline getirmiş, balık artıklarından organik gübre yapmış , mısır koçanından kumaş elde etmişler… Böylece çöpe giden tonlarca maddenin geri dönüşüm ile ekonomiye kazandırılacağını ispatlamışlar.

 17.INEPO' da beşinci ve son  altın madalya ‘Atkestanesinden organik plastik' adlı projeye gitti.

Çöpe atılan plastiklerin kaybolması 5000 yıl sürebiliyor .Günümüzde plastik kullanım alanları giderek artıyor. İstanbul Özel Yaşar Cimilli Coşkun İlköğretim Okulu'ndan Mahmut Tarık Özkaya-Halil Çetiner hazırladıkları  projede çevre dostu organik plastik üretmişler. Patetes nişastasından plastik üretildiğini öğrenen genç mucitler, ülkemizde çok bulunan,  besin olarak kullanılmayan ve içeriğinde nişasta bulunan at kestanesinden organik plastik üretmeyi başarmışlar.

Genç mucitler ufkumuzu açmaya ve bizi şaşırtmaya devam ediyor…

 Bu yıl ilk kez 17.INEPO Çevre Proje Olimpiyatına  katılan Batman ise bronz madalyanın sahibi oldu. Batman Fen Lisesi'nden ‘Binalarda ısı yalıtımında Bor'un etkisi' projesiyle Abdullah Bitkin-Enes Nasıroğlu üçüncü olmanın sevincini yaşadı. Hakkari Yüksekova Anadolu Lisesinden olimpiyata katılanTurgut Kına ise ‘Çiçek Sulamada Tasarruf' projesiyle mansiyona layık görüldü.

Bank Asya'nın ana sponsorluğunda gerçekleşen INEPO Çevre Proje Olimpiyatını UNESCO da destekliyor