Bingöl Üniversitesi Coğrafya Bölümü Başkanı ve Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Doç. Dr. Fatma Esen, Solhan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda düzenlenen “İklimin Fren Pedalı” başlıklı konferansta iklim değişikliği, sıfır atık uygulamaları ve metan gazının etkilerini anlattı.

Yaklaşan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde gerçekleştirilen konferansta, atıkların doğru yönetilmesinin küresel ısınmayla mücadeledeki rolü ve gençlerin iklim hedeflerine katkısı ele alındı.

“Metan gazını azalttığımızda ısınmayı yavaşlatabiliriz”

COP31'in 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya'da gerçekleştirileceğini belirten Esen, sıfır atık konusunun iklim gündemindeki önemine dikkat çekti. Önceki zirvelerde elektrik santralleri, fabrikalar ve ormanlar gibi konuların öne çıktığını ifade eden Esen, sıfır atığın da dünya gündeminde daha merkezi bir yer edinmesinin önemini vurguladı.

Metan gazının azaltılmasının küresel ısınmayla mücadelede hızlı sonuçlar sağlayabileceğini belirten Esen, şu ifadeleri kullandı:

“Dünya hızla ısınıyor, küresel ısınma hayatımızın bir gerçeği, dünyanın bir gerçeği. Bunda hızlı çözüm almanın yolu metan gazını azaltmak. O nedenle biz metan gazını iklimin fren pedalı olarak değerlendiriyoruz. Karbondioksit yüzlerce yıl atmosferde kalarak temizlenmesi oldukça güçken biz metan gazını kestiğimiz anda hızlı bir şekilde sonuç alıp dünyanın ısınmasını yavaşlatabiliriz.”

“Evimizdeki çöpleri doğru çöp kutusuna atmalıyız”

İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan metan gazı salımında atık depolama alanlarının önemli bir paya sahip olduğunu belirten Esen, bu salımın yüzde 20'sinin şehirlerde, özellikle atık depolama alanlarında meydana geldiğini söyledi.

Evsel atıkların kaynağında ayrıştırılmasının hem çevre hem de kaynakların verimli kullanılması açısından önem taşıdığını ifade eden Esen, mutfaklarda yapılan tercihlerin iklim üzerinde etkili olabileceğini belirtti.

Esen, “Mutfağımızda biz küresel dünyanın geleceğini belirliyoruz aslında. Eğer evimizdeki çöpleri doğru çöp kutusuna atacak olursak temiz enerji ve verimli bir toprağa dönüştürebilecekken biz onu karıştırarak diğer çöplerle bir araya attığımızda dünyanın zarar veren bir gaza dönüştürebiliriz” dedi.

Mutfak atıklarından örnek veren Esen, çöpe atılan bir elma kabuğunun diğer atıklarla birlikte oksijensiz ortamda kalması durumunda metan gazı salımına neden olabileceğini kaydetti. Esen, metan gazının karbondioksite kıyasla çok daha güçlü bir ısıtıcı etkiye sahip olduğunu da vurguladı.

Gençleri yeni meslek alanları bekliyor

Türkiye'nin 2053 yılı için belirlediği net sıfır emisyon hedefinin gençlerin geleceğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Esen, iklim politikalarının uygulanmasında gençlerin önemli sorumluluklar üstleneceğini ifade etti.

İklim hedefleri ile gençlerin kariyer planlarının aynı dönemde şekillendiğine dikkat çeken Esen,

“Bu hedef doğrultusunda aslında gençlere çok fazla iş çıkıyor. Çünkü bunlar tamamen onların yaşam döngüleri içerisinde sonuçlanacak bir takvim. Yani şu anki gençlerin kariyer takvimleriyle iklim takvimi aslında örtüşüyor. Bunu gerçekleştirecek olanlar şu anki bizim gençlerimiz” diye konuştu.

İklim hedefleri ve yeni yasal düzenlemelerle birlikte farklı uzmanlık alanlarının ortaya çıkabileceğini belirten Esen, metan denetçiliği, karbon muhasebeciliği ve atık veri analistliği gibi mesleklerin önem kazanabileceğini söyledi.

Esen, gençlerin hem iklim değişikliğine çözüm üretmek hem de kariyerlerini planlamak açısından bu alanlara yönelmelerinin faydalı olacağını dile getirdi.