Domateslerde önemli zararlara neden olan Domates Güvesine Bingöl'de rastlanmadığı belirtilen açıklamada, “Ülkemizde ilk kez 2009 yılında görülen domates güvesi hızla yayılmış olduğu ve domates üretimi yapılan birçok ilimize bulaşmış durumdadır. İlimizde yapılan çalışmalarda henüz domates güvesine rastlanmamıştır. Zararlının kontrolünde ilimiz çiftçilerinin bilgilendirilmesi amacıyla domates üretimi yapacak olan çiftçilerin üretim sezonu başlamadan İl Müdürlüğümüz Bitki Koruma Şube Müdürlüğünden teknik bilgi alabilirler.

Tanımı ve yaşayışı
• Kelebek ince uzun vücutlu, 6-7 mm boydadır. Antenleri iplik şeklindedir. Grimsi kahverengi olan ön kanatları üzerinde irili ufaklı siyah noktalar bulunur.
• Yumurta; 0.4 mm uzunluğunda, 0.2 mm genişliğinde silindirik, sarı renklidir.
• Yumurtadan çıkan tırtılın vücudu krem renkli, başı siyahtır.
•Olgunlaşan tırtılın vücudu yeşile, başı kahverengiye döner.
• Tırtılın başının arkasında bulunan koyu renkli bant ayırt edici en önemli özelliğidir.
• Tırtıl dönemi 13-15 gün sürer. 4. döneme doğru tırtılın vücudunun üstü pembeleşir.
• Pupa açık kahverenkli, 6 mm uzunluğundadır.
•Pupa dönemi 9-11 gün sürer.
•Kelebek geceleri hareketlidir, gündüzleri yaprakların arasında saklanır.
•Yumurtalarını domatesin, yaprak, tomurcuk, meyve, sap ve gövdesine bırakırlar.
• Bir dişi yaşam süresince 120-260 adet yumurta bırakabilir.
• Toprakta yada yaprakta açılan galerilerin içinde pupa olur.
•Çevre şartlarına bağlı olarak bir dölünü 29-38 günde tamamlar.
• Kışı yumurta, pupa veya ergin olarak geçirir.
• Zararlı, şartlar uygun olduğu sürece yılda 10-12 döl vermektedir.

Zarar şekli
•Yumurtadan çıkan tırtıl, bitkinin büyüme uçlarında, yaprak, meyve, sap ve gövde içinde galeriler açarak beslenir.
•Yaprakta açtığı galeriler, geniş şeffaf boşluklar şeklindedir. Bu galeriler daha sonra kahverengiye dönüşerek kurur.
• Yaprakta ve meyvede açılan galerilerde zararlının siyah renkteki pislikleri dikkat çekicidir.
• Tırtılın meyvede açtığı galerilerin görüntüsü düzensizdir, galeriler meyvenin her tarafında görülebilir.
• Domates meyvesinin her döneminde zarar yapabilir.
• Meyvede açılan galerilere mikroorganizmaların yerleşmesiyle çürümeler meydana gelir.
• Yoğun popülasyonlarda domateste %50-100 ürün kayıplarına neden olabilir.

Konukçuları
Ana konukçusu domatestir. Patlıcangiller familyasından patates, patlıcan, biber, pepino ve yabancı otlardan köpek üzümü ve şeytan elmasında bulunduğu kayıtlıdır.

Bulaşma yolları
Zararlı, bulaşık domates meyveleri, domates fideleri, taşıma materyalleri (kasa, kutu vb) ve nakliye araçları ile taşınabilir.

Mücadelesi

1. Kültürel Önlemler
• Fidelerin zararlı ile bulaşık olmamasına özen gösterilmeli.
• Zararlı ile bulaşık yaprak, meyve ve bitkiler üretim alanından uzaklaştırılıp imha edilmeli.
• Üretim alanı ve çevresinde Domates Güvesine konukçuluk edebilecek yabancı otlarla mücadele edilmeli.
• Hasat sonrası tarlada kalan Domates Güvesi ile bulaşık bitki artıkları imha edilmeli.
• Ürün münavebesi yapılmalı (Patlıcangiller familyasına bağlı olmayan ürünler yetiştirilmeli.)
• Hasattan sonra derin sürüm yapılmalı.
• Yetiştirme tekniğine uygun gübreleme ve sulama yapılmalı.
• Seradaki giriş ve havalandırma açıklıkları Domates Güvesinin giremeyeceği incelikteki tül ile kapatılmalı.

2. Biyolojik Mücadele
Zararlının Trichogramma pretiosum ile Podisus nigrispinus, Nesıdiocoris tenuis, Manrolophus caliginosus doğal düşmanları arasındadır. Bu faydalı böcekler biyolaojik mücadelede etkilidirler.

3. Biyoteknik Yöntemler
İzleme ve kitlesel tuzaklama amacıyla feromon tuzaklar kullanılmaktadır” denildi.