İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürlüğü, yaptığı yazılı açıklamada baca temizliği ve soba zehirlenmelerine karşı vatandaşların dikkat etmesi konusunda uyardı.
Türkiye'de her yıl bina yangınlarının yüzde 20'si temizlenmeyen bacalardan meydana geldiği belirtilen açıklamada, “Bacalar temizlenmediğinden dolayı milyarlarca liralık konutlar yanarak tahrip olmaktadır. Temizlenmemiş ve doğru kurulmamış sobalardan dolayı özellikle rüzgarlı havalarda evlerde baca tepmesi dediğimiz olaylar sık aralıklarla meydana gelmektedir. Baca gazının tepmesi sonucu gaz içinde bulunan çok zehirli karbon monoksit gazı zehirlenmelere neden olmaktadır. Yılda en az bir defa bacaların temizlenmesi gereklidir. Bacalar temizlenmediği ve yakıcılar (sobalar, şofbenler ve kombiler) doğru şekilde doğru yere kurulmadığı zaman yakıtlar (kömür, odun, doğal gaz, LPG, karosen ve gaz yağı) eksik ve verimsiz yanmaktadır. Eksik yanma sonucu oluşan kirli gazlar ve partiküller baca tıkanmasına neden olmaktadır. Böylece her yıl onlarca kişi evlerinde zehirlenmekte ve hatta hayatını kaybetmektedir.” denildi.
Bilgisizlik, yanlış kullanım ve ihmal yüzünden soba, şofben ve baca zehirlenmeleri hemen her yıl kış aylarında özellikle rüzgarlı havalarda tehlikeli boyutlara ulaştığına dikkat çekilen açıklamada, Güneybatıdan esen bir rüzgâr olan “lodos” nedeniyle her yıl onlarca kişi özellikle sobadan olmak üzere sızan karbon monoksit gazı ile zehirlendiği ve karbon monoksit renksiz, tatsız, kokusuz, yanıcı zehirli bir gaz olduğu ifade edilerek, şu sözler kaydedildi: “Vücuda solunum yolu ile girer ve doğrudan kana geçerek oksijen alımını engeller zehirlenme ve ölüme neden olur. Havagazı, kömür vb. ısıtma amacıyla kullanılan her tür soba ve ocakta yanma sırasında oluşur. Karbon monoksit zehirlenmeleri sıklıkla; kapalı ortamlarda açık ocaklar, bacası çekmeyen soba, şofben, bacasız gaz sobalarında yakıtın iyi yanmaması nedeni ile meydana gelir. Karbon monoksitle meydana gelen zehirlenmelerde kısa süre içerisinde tıbbi müdahale yapılmazsa, zehirlenmeler ölümle sonuçlanabilir.
Olası bir zehirlenmede ilk yapılması gereken kişinin olay mahallinden uzaklaştırılması, temiz havaya çıkarılmasının sağlanması, hastanın sıcak tutulması, acil sağlık hizmetlerinin kullanılması, ambulans gelene kadar solunumu engelleyebilecek ağız ve burundaki kusmuk, balgam gibi maddelerin temizlenmesi, hastanın battaniye ile sarılarak vücut ısısının korunması ve en yakın sağlık kurumuna hastanın nakil edilmesi sağlanmalıdır. Karbonmonoksit zehirlenmesinin, mutlaka hastanede tedavi edilmesi gerektiği ve Sağlık Bakanlığı'na bağlı, ücretsiz aranabilen 114 Zehir Danışma Merkezi'nin telefon numarası aranılarak zehirlenmelerle ilgili yapılacak ilk yardım hakkında gerekli bilgi edinileceği bilinmelidir.
Zehirlenmelerin ana sebeplerinden biride sobaların ve şofbenlerin doğru şekilde doğru yere kurulmamasıdır. Soba ve şofben kurarken nelere dikkat edileceği detaylı bir şekilde öğrenilmeli. Borularla ilgili gerekli kurallar öğrenilmeli ya da konu hakkında bilgisi olan elemanlara yaptırılmalıdır. Bu amaçla diyoruz ki kış mevsimine girdiğimiz bu günlerde soba ve şofben zehirlenmelerine daha dikkat edilmeli ve gerekli tedbirlerin zamanında alınmasına özen gösterilmelidir.”
