Avrupa, kriz için türkiye'den yardım bekliyor

Hz. Peygamber'e (sas) hakaret içeren karikatürler Avrupa ülkelerini sıkıntıya soktu. Ortak tavır belirlemek için dün Strasbourg'da toplanan Avrupa Birliği Konseyi, AB Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu temsilcileri, ‘ifade özgürlüğünün sorumlu biçimde kullanılması gerektiği'ni vurguladı. 3 Ekim'de Türkiye'nin tam üyeliğine en büyük muhalefeti yapan AB Dönem Başkanı Avusturya, İslam ülkeleriyle ortak bir diyalog girişimi başlatılacağını duyururken, Türkiye'nin krizin çözümünde kilit rol oynayacağını açıkladı. Eski Danimarka Başbakanı Poul Nyrupp Rasmussen de, karikatürlerin yayınlanmasının ‘büyük hata' olduğunu söyledi. AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso ise Danimarka'ya destek veren tavrını biraz yumuşatarak ifade özgürlüğünün sorumlu bir şekilde kullanılması gerektiğini kaydetti. Karikatür krizi konusunda AP Genel Kurulu'nda bugün bir karar tasarısı oylanacak.

AB Dönem Başkanı Avusturya'nın Avrupa İşleri Bakanı Hans Winkler, dünkü toplantıda yaptığı konuşmada ifade özgürlüğünün sorumsuzca kullanılamayacağının altını çizdi. Dinî özgürlükler söz konusu olduğunda sınırı aşmamak gerektiğini dile getiren Winkler, şöyle konuştu: “Karikatür krizi AB ile İslam dünyası arasındaki karşılıklı güveni temelden sarstı. Kendimize nerede hata yaptığımızı sormamız gerekiyor.” Krizin aşılması için diyalog girişimi başlattıklarına dikkat çeken Avusturyalı Bakan, Türkiye'nin bu süreçte kilit rol üstleneceğini söyledi. Winkler, Başbakan Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'le yakın temas halinde olduklarını aktardı.

Daha önce Danimarka hükümetine tam destek mesajı veren AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, bu kez söylemini yumuşatarak, “İfade özgürlüğü tartışılabilir bir hak değildir. Fakat, diğer haklarda olduğu gibi, bireylerin sorumlu kullanımına dayanır. Müslümanların dini hassasiyetlerine saygı duymalı ve karikatürleri barışçıl yollardan protesto etmelerine müsamaha göstermeliyiz.” dedi. Barroso, ifade özgürlüğünün sınırsız olmadığını, tüm Avrupa Birliği ülkelerinde kısıtlayıcı maddeler olduğunu hatırlattı. Barroso, “İslam'a saygı duyduğunu ve Müslümanları aşağılama niyeti taşıyan hiçbir eylemi desteklemediğini belirten Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'le ortak görüşleri paylaşıyorum. Dünyanın en açık ve hoşgörülü toplumu olan Danimarka halkına AB'nin yanlarında olduğunu belirtmek istiyorum.” diye konuştu.

Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'e en sert eleştiri ise selefi Poul Nyrupp Rasmussen'den geldi. Eski başbakan, karikatürlerin yayınlanmasını ‘sorumsuzluk' olarak nitelerken, Rasmussen'in İslam ülkeleri büyükelçileriyle görüşmeyi reddetmesinin ‘anlaşılamaz bir tavır' olduğunu savundu. AP'deki Sosyal Demokratlar adına konuşan Rasmussen, bir Danimarka gazetesinin yaptığı hatanın, tüm halka ödetilmesini doğru bulmadığını ifade etti. Danimarkalı parlamenterlerin konuşmalarını daha çok ekonomik boykota ayırmaları ise dikkat çekti. AB'nin Danimarka'yı kriz boyunca yalnız bıraktığını savunan Karin Riis Jorgensen, “Eğer bir Avrupa şirketi şiddete taviz vererek bir diğer Avrupa ülkesinin ürünlerine boykot uygularsa, Avrupa dayanışmasından nasıl bahsedebiliriz?” sözleriyle Ortadoğu şubelerinde Danimarka mallarına boykotu destekleyen Fransız Carrefour şirketini eleştirdi. Danimarkalı Demokrat parlamenterlerden Jens Peter Bonde ise “İslam, Danimarka yasalarının üzerinde değildir. Danimarka, ifade özgürlüğünden taviz veremez.” diye konuştu.

AP'de en büyük iki siyasî grup olan Hıristiyan Demokratlar ve Sosyalistler, ‘ifade özgürlüğünün sorumsuzca kullanılamayacağı, dinî hassasiyetlere saygı duyulması gerektiği' söyleminde birleşti. Yeşiller grubu sözcüsü Daniel Cohn Bendit de, “Avrupa'daki Müslüman göçmenlere daha fazla saygı duymalıyız ki, onlar da bizim değerlerimize saygı duysun.” sözleriyle Müslüman göçmenlere yönelik ayrımcı uygulamaları eleştirdi. Fransız aşırı sağcı parlamenterler ise kriz nedeniyle Türkiye'nin AB üyeliğinin askıya alınması gerektiğini savundu.

Öte yandan AB Ortak Dış Politika ve Savunma Yüksek Temsilcisi Javier Solana, karikatürlerin yayınlanmasıyla ortaya çıkan tartışmalar üzerine BM'ye dinlere saygıyı garanti eden bir mekanizma sunacaklarını bildirdi. Ürdün'de Kral 2. Abdullah ile görüşen Solana, “Avrupa ve İslam dünyası arasında zarara uğrayan köprülerin yeniden inşasını” hedeflediklerini kaydetti. İspanya Başbakanı Jose Luis Rodriguez Zapatero da, İspanya'daki İslam toplumunun temsilcileriyle bir araya gelerek Başbakan Tayyip Erdoğan ile yayımladıkları “sükunet” çağrısını yineledi.

ZAMAN