45 bin hasta sırada

Organ bağışının tamamen eğitim ve kültür meselesi olduğunu ve bunun en güzel örneği geçen yıl yapılan çalışma ile yüzde 300'lük gibi bir artış sağlayan İstanbul'da yaşandığını hatırlatan Prof. Dr. Münci Kalayoğlu, “Daha sırada organ bekleyen 45 bin insanımız var. Ve bu rakam her geçen gün büyüyor” dedi. Organ naklinde dünya çapında aranan isim olan Sağlık Bakanlığı Genel Cerrahı ve Organ Nakli Merkezi Başkanı Prof. Dr. Münci Kalayoğlu Türkiye gazetesine konuştu.

Bağışın oranı niçin düşük?

Organ bağışı, bir eğitim, kültür ve anlayış meselesidir. Aynı zamanda bir de insan sevgisidir. Genellikle bu uğurda ölenlere de “Ee ne yapalım kısmeti bu kadarmış, Allah'ın takdiri” diyorlar. Elbette her şey Allah'ın takdiri bunu kimse inkar edemez ama ‘organ' yüzünden insanlarımız ölmemeli. Dünyada bazı şeyler değişti artık. Organ nakli gibi bir mefhum, bilim dalı ve hakikat var. Daha evvel organ nakli olmadığı ve yapılamadığı için ölen insanlar bugün tamamen şifaya kavuşabiliyorlar. Düşünülmeyecek olayları hakikat haline getirmiş bir bilim dalı var artık. Bu bir gerçek. Ve bu gerçeğe göre hareket etmek lazım.

Diyaliz mi, nakil mi faydalı?

Böbrek yetmezliği olan, böbrekleri iflas eden kişileri tedavi edebilmek için diyaliz ve organ nakli gibi iki yol var. Diyaliz de iki türlü oluyor. Biri hemodiyaliz (vücuttan kan alınır makinede temizlenir ve tekrar aynı kanı vücuda verir) diğeri de peritonial diyaliz ( karnın içine hortum sokuluyor oradan muayyen aralıklarla sıvılar veriliyor ve o sıvılar daha sonra boşaltılıyor. Burada periton zarı filtreleme görevi görüyor). Bir de böbrek nakli var. Böbreği çalışmayanlara başkasından alınan böbrek takıyoruz ve insanın kendi böbreğiymiş gibi fonksiyon görüyor. Şöyle bir kıyaslama yapayım; eğer böbrek yetmezliği olan bir insan diyalizde kalırsa hangi yaş grubunda olursa olsun 5 sene sonra hayatta kalma şansı yüzde 30 dur. Ama bu hastaya organ nakli yaparsanız yaşama şansı yüzde 70'tir. Yüzde 40 gibi büyük bir fark var. Bu oranı gözardı etmemek lazım.

Hasta insan sayısı artıyor mu?

Ülkemizde şu anda 45 bin böbrek hastası var. Bu rakam önümüzdeki sene yaklaşık 50-60 bine çıkacak. Yani o kadar insan böbrek bekliyor olacak. Vahameti düşünebiliyor musunuz. Bunların 5 sene içinde diyalizde kalanlarının yüzde 70'i ölecek. Biz bunu istemiyoruz. Karaciğer nakli olan insanlar da aynı şey. Biz halkımıza gider bağışın önemini anlatırsak, doktorlarımıza söyler ve eğitirsek bu iş olur.

Organlar ne kadar korunabiliyor?

Bundan önceki yıllarda karaciğeri 6 saat koruyabiliyorduk. Ancak gelişen teknoloji sayesinde ve solüsyonların yardımı ile artık nerede ise 24 saat koruyabiliyoruz. Bu solüsyonu şu anki cerrahların yüzde 90'ı kullanıyor. Hatta bir defasında naklolması gereken bir organ geldiğinde çok yorgundum. Eve gittim, bütün ihtiyaçlarımı giderdim, uykumu da alıp öyle geldim ve böbrek naklini gerçekleştirmiştim.

Yüzde 300 artışı yakaladık

İstanbul'da çalışmalar yaptıklarını belirten Prof. Dr. Münci Kalayoğlu, gittik, gezdik, konuştuk ve anlattık. Bütün bu eylemimize devletin yardımı ve İl Sağlık Müdürlüğü'nün de öncülük desteğini alınca yüzde 300'lük gibi güzel bir artış tablosunu yaşadık. Hepimiz koşturuyoruz. İyi ekip var. Sonuçlar bütün merkezlerde çok çok iyi. Bu yeterli mi, yeterli değil. Biz bunu daha üstün seviyeye çıkartabiliriz.

Hedef: İstanbul'da 1000 ORGAN

5yıl içinde İstanbul'da 1000 tane organ bulmak istediklerini belirten Kalayoğlu, Bunu yaparsak Türkiye'deki her şey hallolur diye düşünüyorum. Arkadaşlarımızla buna and içtik. Hedefimiz, 5 sene içinde senede 500 nakil yapmak. Bizim cerrahların diğer ülkelerin cerrahlardan hiçbir farkı yok. Hatta daha iyiler. Amerika'da öğrenciler yetiştirdim. Biz bu işi biliyoruz. Bize organ lazım.

Harun Yerebakan/Türkiye